Монгол Улсын технологийн салбарын цөм, стартап бизнесүүдийн өлгий болсон Мэдээллийн технологийн үндэсний парк (IT Park) өнөөдөр үйл ажиллагаагаа бүрэн зогсоох бодит эрсдэлд ороод байна. Тус байгууллагын захирал Ж.Золзаяа өнөөдөр (2026.04.06) олон нийтэд хандаж, төрийн хөшүүн систем болон хууль бус бүлэглэлийн ашиг сонирхол технологийн хөгжлийг хэрхэн боомилж буй талаар ноцтой мэдэгдэл хийлээ.
МТҮП-ын удирдлагууд сүүлийн жилүүдэд байгууллагын эзэмшлийн талбайг хууль бусаар ашиглаж байсан "Өргөө-2" кино театртай шүүхээр заргалдаж, ялалт байгуулсан юм. Тэд олон тэрбум төгрөгийн нэхэмжлэлийг 791 сая төгрөг болтол бууруулж, төрийн өмчийг эргүүлэн авч чадсан боловч энэхүү "ялалт" нь эргээд байгууллагыг нь сөхрүүлэх шалтгаан болжээ.
Нөхцөл байдал: Шүүхийн шийдвэрийн дагуу 791 сая төгрөгийн өр үүсэж, үүний улмаас МТҮП-ын бүх дансыг 17 хоногийн өмнө битүүмжилсэн байна.
Үр дагавар: Байгууллага өөрөө ашигтай ажиллаж байгаа ч данс хаагдсанаас болж ажилтнуудын цалин, урсгал зардлыг шийдэж чадахгүй гацжээ.
Хуулийн зөрчил: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн 93 дугаар зүйлд төрийн байгууллагын үндсэн чиг үүргийг алдагдуулах, цалин хөлсийг хаах замаар данс битүүмжлэхийг хориглосон байдаг ч бодит байдал дээр энэ нь хэрэгжихгүй байна.
МТҮП-ын зүгээс асуудлыг шийдвэрлэхээр Ерөнхий сайд, Сангийн яам, Хууль зүйн яам зэрэг холбогдох бүх шатны байгууллагуудад 20 орчим удаа албан бичиг илгээсэн боловч бодитой шийдэлд хүрээгүй байна. Үүний цаана "IT-ийн цагаан байр"-ыг үнэгүйдүүлж авах гэсэн ашиг сонирхлын бүлгүүдийн "технологи" ажиллаж байна гэх хардлага ч бий болов.
"Гудамжинд хүн зодуулж байхыг хараад салгасныхаа төлөө өөрөө цагдаад сэрдүүлж, чөдөрлүүлж буй мэт эмгэнэлтэй дүр зураг харагдаж байна." - Ж.Золзаяа
Дэлхий нийтээрээ хиймэл оюун ухаан (AI)-д суурилсан эдийн засаг руу шилжиж, хөрш Казакстан улсын "Астана Хаб" ердөө 8 жилийн дотор технологийн экспортоо 681 сая долларт хүргэж байхад Монголын ганц парк нь өр, шүүх, дансны битүүмжлэлтэйгээ зууралдсаар байна.
Виртуал бүс: Мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэлийг дэмжих хууль батлагдсан ч Үндэсний зөвлөл нь хуралдахгүй байгаагаас 100 гаруй компани татварын хөнгөлөлтөө авч чадахгүй гацжээ.
AI Center: МТҮП-ынхан энэ жилийг бүтээн байгуулалтын жил болгож "ITPARK 2.0-AI Center" байгуулахаар зорьж байгаа ч системийн гацаанаас болж энэ ажил зогсоход хүрээд байна.
МТҮП-ын зүгээс технологийн салбарыг жинхэнэ утгаар нь дэмжье гэвэл дараах 3 алхмыг яаралтай авахыг шаардлаа:
Дансны битүүмжлэлийг нэн даруй цуцлах.
Ажилтнуудын цалин, эрхийг хамгаалах бодлогын дэмжлэг үзүүлэх.
Паркийн статусыг олон улсын жишигт нийцүүлэн, бие даасан хурдтай хөгжих боломжийг нээх.
Технологийн шилжилтийг индэр дээрээс гоё ярихаас илүүтэй, бодит асуудлаа шийдэж, "нүд, чих"-ээ нээх цаг болсныг салбарынхан сануулж байна. Хэрэв өнөөдөр энэ гацаанаас гаргахгүй бол маргааш бид олон улсын технологийн өрсөлдөөнөөс бүрмөсөн арчигдах аюултай.
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ