Энэтхэгийн нийслэл Дели хотноо Канадын Ерөнхий сайд Марк Карни болон Энэтхэгийн Ерөнхий сайд Нарендра Моди уулзаж, хоёр улсын харилцааг шинэ шатанд гаргах цуврал хэлэлцээрүүдэд тохиролцсон байна. Хоёр талын мэдэгдлээс харахад өмнөх Ерөнхий сайд Жастин Трюдо-гийн үед үүссэн дипломат хурцадмал байдлыг түр орхиж, илүү прагматик хандлага баримтлахаар шийдсэн нь тодорхой байв.
Геополитикийн нөхцөл байдал хурдацтай өөрчлөгдөж буй энэ үед Канад, Энэтхэг зэрэг улсууд хамтран ажиллах нь зайлшгүй гэж Марк Карни онцолжээ. Тэрбээр “Хэрэв та хэлэлцээний ширээний ард суухгүй бол хүнд нөхцөлд орно" хэмээн өмнө нь хэлсэн үгээ дахин сануулсан байна.
Энэхүү бодитой хандлага нь өнөөдөр зарласан хэлэлцээрүүдээс тод харагдаж байна. Тухайлбал, ураны нийлүүлэлтийн хэлэлцээрийн хүрээнд Энэтхэг улс 2050 он гэхэд эрчим хүчний хэрэгцээ нь хоёр дахин нэмэгдэх тул цөмийн эрчим хүчинд ихээхэн найдлага тавьж байгаа бөгөөд тогтвортой ураны нийлүүлэлт шаардлагатай болжээ. Үүнийг Канад улс хангахаа амласнаар Энэтхэгийн эрчим хүчний аюулгүй байдалд чухал хувь нэмэр оруулах юм. Харин Оттавагийн хувьд энэ нь олон тэрбум ам.долларын бизнесийн боломж, мөн Энэтхэгийн зах зээл дэх нэр хүндээ сэргээх чухал алхам болж байна.
Марк Карни илтгэлээ дуусгахдаа XIX зууны Энэтхэгийн гүн ухаантан, нийгмийн зүтгэлтэн Свами Вивекананда-гийн үгийг иш татжээ. Тэрбээр “Бос, сэр, зорилгодоо хүрэх хүртлээ бүү зогс” хэмээн хэлж, Энэтхэг, Канадын түншлэл ч мөн адил зорилгодоо хүрэх хүртэл тасралтгүй үргэлжилнэ гэдгийг онцолсон.
Канадын Ерөнхий сайд дээд боловсролын салбар дахь хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхээ мэдэгдэв. Одоогоор Канад улсад 400 мянга орчим Энэтхэг оюутан суралцаж байгаа нь АНУ-аас хоёр дахин, Их Британиас дөрөв дахин их тоо ажээ. Үүний хүрээнд Канад–Энэтхэгийн Авьяас ба инновацын стратегийн дор 13 шинэ түншлэл эхлүүлсэн бөгөөд Макгиллийн их сургууль, Торонто их сургууль, Британийн Колумбын их сургууль зэрэг нэр хүндтэй сургуулиуд хиймэл оюун ухаан, эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан, дижитал архитектурын чиглэлээр хамтран ажиллахаар болжээ.
Хоёр улс стратегийн эрчим хүчний түншлэл эхлүүлж, чухал ашигт малтмал, цэвэр эрчим хүчний салбарт хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэхээр тохиролцсон байна. Нарендра Моди Энэтхэг, Канад улсуудыг технологи, инновацын “байгалийн түншүүд” хэмээн тодорхойлж, хиймэл оюун ухааны дээд хэмжээний уулзалтад Канадын оруулсан хувь нэмрийг онцлон талархал илэрхийлжээ.
Мөн энэ айлчлалын үеэр чөлөөт худалдааны иж бүрэн хэлэлцээрийн яриа хэлэлцээг дахин эхлүүлэх хүлээлт өндөр байна. Марк Карни 2025 онд Ерөнхий сайдаар томилогдсоноосоо хойш Дели хоттой харилцаагаа сэргээж, дипломат сувгуудыг дахин нээсэн. Түүний Энэтхэг дэх айлчлал Мумбай хотоос эхэлж, бизнесийн удирдагчидтай уулзсан нь Канадын худалдааны түншүүдийг олон талт болгох стратегийн зорилготойг илтгэж байна. Уулзалтын үеэр эрчим хүч, технологи, хиймэл оюун ухаан, батлан хамгаалах, тарифын бодлогын асуудлыг хэлэлцэхээр төлөвлөсөн бөгөөд АНУ-ын тарифын бодлогоос шалтгаалан хоёр улсын эдийн засагт үүсэж буй нөлөөг ч мөн хэлэлцэх ажээ.
Ойрын хугацаанд хоёр тал хамтын ажиллагааны дараагийн алхмууд, худалдаа, хөрөнгө оруулалтын чиглэл дэх ахиц дэвшлийг албан ёсоор зарлах төлөвтэй байна.
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ